Oorlogsverhalen

6 mei 2021 Door Marleen Samplonius-Ottens

Na anderhalf uur wordt het te veel en durven onze dochters niet verder te kijken naar de indrukwekkende film Schindler’s List. We besluiten te stoppen en praten samen over wat we hebben gezien, wat er nog ongeveer zou komen en ook wat hun opa’s en oma’s in die verschrikkelijke Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt.

Op 4 mei gaat hier de vlag halfstok en kijken we naar de herdenking in de Nieuwe Kerk en op de Dam in Amsterdam. En sinds een paar jaar kijken we daarna naar een oorlogsfilm. Omdat onze jongste inmiddels ook 12 jaar is, de leeftijdsgrens van kijkwijzer, besluiten we Schindler’s List te kijken. Voor manlief en mij al een tijd geleden dat we die zagen, maar waarvan we de verhaallijn en zeker ook de muziek nog goed kennen, vanwege de indrukwekkendheid.

We weten dat het een heftige film is, maar besluiten het toch samen met onze meiden te bekijken. Ze zijn wel wat gewend, denken we, zeker als we alle verhalen mogen geloven over de horrorfilms die ze met vriendinnen zien. Daar ligt de leeftijdgrens soms hoger en daar durf ik dan weer niet naar te kijken. Maar dit is blijkbaar anders. Dit is écht. Dit gaat om extreme omstandigheden die werkelijkheid waren.

Dit gaat om situaties die je nauwelijks kunt bedenken. Die in een horrorfilm te bizar, misschien zelfs wel ongeloofwaardig zouden lijken. Dit gaat om systematisch moorden en soms ook in volstrekte willekeur. Als je even een woord verkeerd zegt of je hebt de verkeerde kleur ogen, kan het zomaar zijn dat de trekker wordt overgehaald. Daar ís ook bijna niet naar de te kijken. Dat is nauwelijks of misschien wel helemaal niet te bevatten.

Tot mijn afgrijzen, zag ik de afgelopen tijd wel eens mensen de vergelijking trekken tussen onze situatie nu in Lockdown en de Tweede Wereldoorlog. Dat vond ik al verschrikkelijk, maar tijdens het begin van deze film dacht ik nog weer eens, hoe dúrf je het te vergelijken. Onze vrijheid, zelfs als we even alert moeten zijn om niet ziek te worden of anderen ziek te maken, is op geen enkele manier te vergelijken met de omstandigheden toen.

Misschien dat we het over een aantal jaren nog eens weer proberen om deze indrukwekkende film samen te bekijken. En ondertussen hopen en bidden dat het bij een film blijft en dat we zoiets nooit maar dan ook nooit weer meemaken.