Een land vol autisten?

1 oktober 2020 Door Marleen Samplonius-Ottens

Bijna zitten we met het hele gezin in de auto, als zoonlief ineens heel boos wordt over iets kleins. Hij stapt weer uit, beent richting huis en gaat de achtertuin in. Vrij snel weet ik hem tot bedaren te brengen en stapt hij weer in de auto en kunnen we vertrekken voor een reis naar onze familie in het midden van het land.

Ik snap best waarom hij ineens zo boos wordt. Het gaat niet om dat kleinigheidje. Dat was gewoon de druppel. Het gaat om hoe we in de auto zitten. Dat is anders dan anders. Met de auto reizen heeft regelmatig wat voeten in aarde. Mede doordat er meerdere gezinsleden snel wagenziek zijn en mede doordat bepaalde gezinsleden niet graag zo dicht naast elkaar zitten. Wat zeg ik dat netjes. Ik bedoel gewoon dat broer en zus elkaar soms bijna de hersens inslaan achterin de auto.

Maar het is gelukt. We zitten samen in de auto en uiteindelijk is het een goede reis. We zingen zelfs liedjes samen. Een schril contrast met het begin van de rit.  Dat komt mede doordat onze zoon ook weer snel kan omschakelen. De moeite met veranderingen blijft, de boosheid daarom soms even heel heftig, maar hij kan ook weer snel in de nieuwe situatie meegaan. Hij kan soms zelfs relativeren en met een dosis humor weer een gezellige sfeer creëren.

Soms komt daarbij ook de nodige zelfspot om de hoek kijken. Grapjes maken over het feit dat hij een vorm van autisme heeft en dat dat de nodige ongemakken met zich meebrengt. Dan zegt hij ineens gekscherend aan tafel: “niet doen hoor, dat triggert mijn autisme!”

Omgaan met veranderingen. Wat kan het veel moeite kosten. Als je werk verandert. Als je gezin verandert. Als je gezondheid achteruit gaat. Als de wereld om je heen anders wordt. Als de maatschappij noodgedwongen verandert. Als je pas op de plaats moet maken. Als je rekening moet gaan houden met anderen en met de gezondheid van anderen. Als je afstand moet houden. Als je een mondkapje moet dragen.

Ik heb het idee dat er heel wat mensen zijn getriggerd de afgelopen maanden. Er zijn inderdaad nogal wat veranderingen. De maatschappij staat op z’n kop. Ineens kun je niet meer zo ongedwongen doen wat je altijd deed. Sommigen dingen kunnen voorlopig even niet, andere misschien wel helemaal niet meer.  Daar kun je boos om worden. Daar kun je stampend om de tuin inrennen.

Maar je kunt ook weer terug komen. En bedenken dat het dan misschien wel anders is, maar dat je nog steeds vooruit kunt. Als onze zoon met zijn vorm van autisme dat kan, kunnen wij het ook. Veranderingen leren accepteren en weer zingend op pad gaan. O, nee, zingend even niet. Nou, neuriënd dan maar.